Micron Document
<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 skin-theme-clientpref-day vector-sticky-header-enabled" lang="de" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Injunktiv</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Injunktiv"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link href="./_mw_/ext.gadget.citeRef.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.defaultPlainlinks.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonHide.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonLayout.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonStyle.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiDarkmode.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiResponsive.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.specialSearch.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Injunktiv rootpage-Injunktiv skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Injunktiv</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="de" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="de" dir="ltr"><p>Der <b>Injunktiv</b> ist in der <a href="Indogermanische_Ursprache" title="Indogermanische Ursprache">indogermanischen</a> Grundsprache der Basis<a href="Modus_(Grammatik)" title="Modus (Grammatik)">modus</a> des Verbs neben dem <a href="Indikativ" title="Indikativ">Indikativ</a>, dem <a href="Konjunktiv" class="mw-redirect" title="Konjunktiv">Konjunktiv</a>, dem <a href="Optativ" title="Optativ">Optativ</a> und dem <a href="Imperativ_(Modus)" title="Imperativ (Modus)">Imperativ</a>.<sup id="cite_ref-1" class="reference"><a href="#cite_note-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Der Injunktiv weist keine formale Kennzeichnung auf und drückt nur die Zeitdauer einer Handlung (im <a href="Aorist" title="Aorist">Aorist</a>: punktuelle Handlung mit Zeitdauer ‚absolut Null‘, im <a href="Pr%C3%A4sens" title="Präsens">Präsens</a>: Dauerhandlung oder wiederholte Handlung mit Zeitdauer ‚potentiell unendlich‘) aus, gibt aber nicht wieder, ob diese Handlung in der Vergangenheit, Gegenwart oder Zukunft stattfindet.
</p><p>Dem <a href="Indogermanistik" title="Indogermanistik">Indogermanisten</a> <a href="Karl_Hoffmann_(Indogermanist)" title="Karl Hoffmann (Indogermanist)">Karl Hoffmann</a> zufolge diente der Injunktiv ursprünglich dazu, ein Geschehen ohne jegliche zeitliche Zuordnung nur zu erwähnen, als sogenannter Memorativ. Er habe also keine Vergangenheitsbedeutung, obwohl er äußerlich wie eine augmentlose Vergangenheitsform aussehe. Während der <a href="Indikativ" title="Indikativ">Indikativ</a> die Gültigkeit einer Aussage behaupte, setze sie der Injunktiv voraus.<sup id="cite_ref-2" class="reference"><a href="#cite_note-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Erhalten ist der Injunktiv vor allem im <a href="Vedische_Sprache" title="Vedische Sprache">Vedischen</a>, wo er in Verbindung mit der Partikel <i>mā́</i> zusätzlich als <a href="Prohibitiv" title="Prohibitiv">Prohibitiv</a>, also als verneinter Imperativ im Sinne eines Verbots, gebraucht wird. Auch die augmentlosen Imperfektformen im <a href="Homer" title="Homer">homerischen</a> Griechisch sind als ursprüngliche Injunktive zu deuten.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Literatur">Literatur</h2></div>
<ul><li>Eva Tichy: <i>Indogermanistisches Grundwissen.</i> Hempen, Bremen 2000, ISBN 3-934106-14-5.</li>
<li>Hermann Ammann: <i>Die ältesten Formen des Prohibitivsatzes im Griechischen und Lateinischen.</i> In: <i><a href="Indogermanische_Forschungen" title="Indogermanische Forschungen">Indogermanische Forschungen</a></i> 45 (1927), S. 328–344.</li>
<li>Karl Hoffmann: <i>Der Injunktiv im Veda: Eine synchronische Funktionsuntersuchung.</i> Winter, Heidelberg 1967.</li>
<li><a href="Michael_Meier-Br%C3%BCgger" title="Michael Meier-Brügger">Michael Meier-Brügger</a>: <i>Indogermanische Sprachwissenschaft.</i> 9. Auflage, de Gruyter, Berlin 2010, ISBN 978-3-11-025143-2.</li>
<li>Peter-Arnold Mumm: <i>Verbale Definitheit und der vedische Injunktiv.</i> In: H. Hettrich, W. Hock &amp; P.-A. Mumm (Hrsg.): <i>Verba et Structurae. Festschrift für Klaus Strunk zum 65. Geburtstag.</i> Innsbruck 1995, S. 169–193 (<a rel="nofollow" class="external text" href="http://epub.ub.uni-muenchen.de/11010/1/Mumm_Injunktiv_FSStrunk.pdf">uni-muenchen.de</a> [PDF]).</li>
<li>Peter-Arnold Mumm: <i>Zur Funktion des homerischen Augments.</i> In: Thomas Krisch (Hrsg.): <i>Analecta homini universali dicata. FS. Oswald PANAGL zum 65. Geburtstag</i>, 2 Bände. Stuttgart 2004, S. 148–158 (der Beitrag in der Festschrift zu Ehren von <a href="Oswald_Panagl" title="Oswald Panagl">Oswald Panagl</a> ist online als PDF verfügbar auf <a rel="nofollow" class="external text" href="http://epub.ub.uni-muenchen.de/11009/1/Mumm_homerisches-Augment_FSPanagl.pdf">uni-muenchen.de</a>).</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Weblinks">Weblinks</h2></div>
<ul><li>Norbert Fries: <a rel="nofollow" class="external text" href="http://www2.hu-berlin.de/linguistik/institut/syntax/onlinelexikon/I/injunktiv.htm">Online-Lexikon Linguistik</a></li>
<li>Adolf Erhart: <a rel="nofollow" class="external text" href="http://digilib.phil.muni.cz/bitstream/handle/11222.digilib/100870/A_Linguistica_20-1972-1_4.pdf"><i>Der verbale Modus im Indoeuropäischen.</i></a> 1972, S. 1–38.</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Einzelnachweise">Einzelnachweise</h2></div>
<ol class="references">
<li id="cite_note-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-1">↑</a></span> <span class="reference-text">Günther Schweikle: <i>Germanisch-deutsche Sprachgeschichte im Überblick.</i> J. B. Metzler, Stuttgart 1990, ISBN 3-4760-0737-5.</span>
</li>
<li id="cite_note-2"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-2">↑</a></span> <span class="reference-text">Andere sprechen von nur vier Modi, Roland Schuhmann: <style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r261891140">
/* start https://de.wikipedia.org/ */


.mw-parser-output .webarchiv-memento a{color:inherit}


/* end https://de.wikipedia.org/ */
</style><a rel="nofollow" class="external text" href="https://web.archive.org/web/20140502001916/http://www.indogermanistik.uni-jena.de/dokumente/PDF/EinfIDG.pdf"><i>Unterrichtsmaterialien: Einführung in die Indogermanistik.</i></a> (<span class="webarchiv-memento"><a href="Webarchivierung#Begrifflichkeiten" title="Webarchivierung">Memento</a></span> des <style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r250917974">
/* start https://de.wikipedia.org/ */


.mw-parser-output .dewiki-iconexternal>a{background-position:center right!important;background-repeat:no-repeat!important}body.skin-minerva .mw-parser-output .dewiki-iconexternal>a{background-image:url("./_mw_/OOjs_UI_icon_external-link-ltr-progressive.svg")!important;background-size:10px!important;padding-right:13px!important}body.skin-timeless .mw-parser-output .dewiki-iconexternal>a,body.skin-monobook .mw-parser-output .dewiki-iconexternal>a{background-image:url("./_mw_/MediaWiki_external_link_icon.svg")!important;padding-right:13px!important}body.skin-vector .mw-parser-output .dewiki-iconexternal>a{background-image:url("./_mw_/Link.ernal-small-ltr-progressive.svg")!important;background-size:0.857em!important;padding-right:1em!important}


/* end https://de.wikipedia.org/ */
</style><span class="dewiki-iconexternal"><a class="external text" href="https://redirecter.toolforge.org/?url=http%3A%2F%2Fwww.indogermanistik.uni-jena.de%2Fdokumente%2FPDF%2FEinfIDG.pdf">Originals</a></span> vom 2. Mai 2014 im <i><a href="Internet_Archive" title="Internet Archive">Internet Archive</a></i>) <small class="archiv-bot"><span class="wp_boppel noviewer" aria-hidden="true" role="presentation"><span typeof="mw:File"><span title="i"></span></span></span>&nbsp;<b>Info:</b> Der Archivlink wurde automatisch eingesetzt und noch nicht geprüft. Bitte prüfe Original- und Archivlink gemäß Anleitung und entferne dann diesen Hinweis.</small><span style="display:none"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://IABotmemento.invalid/http://www.indogermanistik.uni-jena.de/dokumente/PDF/EinfIDG.pdf">@1</a></span><span style="display:none"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.indogermanistik.uni-jena.de/dokumente/PDF/EinfIDG.pdf">@2</a></span><span style="display:none">Vorlage:Webachiv/IABot/www.indogermanistik.uni-jena.de</span> Universität Jena, S. 1–38.</span>
</li>
</ol></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Dieser Artikel wurde von <a class="external text" title="Zuletzt bearbeitet am 2025-04-18" href="https://de.wikipedia.org/wiki/?title=Injunktiv&amp;oldid=255259672">Wikipedia</a> herausgegeben. Der Text ist unter <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.de">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a> verfügbar, sofern nicht anders angegeben. Für die Mediendateien können zusätzliche Bedingungen gelten.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>

</body></html>